Saskia Goldschmidt Libros

De voddenkoningin vertelt het levensverhaal van Koko, die in de jaren zestig en zeventig vodden verzamelt en vintage mode creëert, maar uiteindelijk alles verliest. Het verhaal verkent de transformatie van voddenboeren naar groothandelaren, hippies naar zakenmensen, en de verschuiving van idealisme naar commercie. Koko reist solo door Europa, op zoek naar kleding, en wint de harten van handelaren met haar charme en vastberadenheid. Ze wordt een merk: Koko’s, koningin van tweedehands glamour, met bekendheid in Milaan, Parijs en Berlijn. Als kind leert ze het kleermakersvak van haar moeder, maar vlucht in een droomwereld door zelfgemaakte poppenkleren. Op haar zestiende ontdekt ze op de markt dat oude kleding als vodden wordt verkocht, wat haar inspireert om haar eigen handel te beginnen. Ze koopt oude vodden en transformeert ze in hippe kleding, met een scherp oog voor stijl en smaak. Haar kraampje op het Waterlooplein groeit uit tot een trendy winkel, een hotspot voor modebewuste klanten en journalisten. Echter, het succes in de mode is fragiel; de concurrentie is intens en kan haar carrière van de ene op de andere dag doen instorten.

Liefde en venijn tussen broers, tegenstrijdige belangen tussen commercie en wetenschap, met bronsthormoon volgestopte fabrieksmeisjes en door testosteron voortgedreven kerels – De hormoonfabriek is een bloedstollend verhaal gebaseerd op historische feiten, waarin het zicht op goed en kwaad soms wordt vertroebeld door de roes van de vooruitgang. De succesvolle ondernemer Mordechai de Paauw, Motke voor vrienden, kijkt terug op zijn leven terwijl hij in een bed ligt met een ijzeren rand, dat lijkt op de kooien waarin de proefdieren van zijn laboratorium werden opgesloten. Hij realiseert zich dat het hem niet gelukt is fatsoenlijk te leven. In de jaren twintig van de vorige eeuw stonden hij en zijn tweelingbroer Aron aan het begin van een adembenemend project. Samen met de beroemde hoogleraar en farmacoloog Rafael Levine richtten ze een bedrijf op, waarin het slachtafval van Motkes vleesfabriek gebruikt werd voor het ontwikkelen van hormoonpreparaten. De omstandigheden aan het begin van de onderneming zijn niet gunstig. Armoede en criminaliteit in de katholieke provinciestad, de klassenjustitie die in het interbellum gemeengoed is en het opkomend antisemitisme vormen een giftig mengsel. Maar Motke zet door, geen prijs lijkt te hoog. Als na de Tweede Wereldoorlog de balans wordt opgemaakt, blijkt dat niemand ongeschonden uit de strijd is gekomen.

Goldschmidt verweeft een aangrijpend familieverhaal met de geschiedenis van moedige vrouwelijke pioniers in de vliegkunst. Noa erft bij het overlijden van haar vader een kist met papieren, verhalen over vliegeniersters die in de beginjaren van de luchtvaart records probeerden te breken. Onder hen is Rosy Rose, de eerste Amerikaanse zwarte pilote, en jonge vrouwen in het Sovjetleger die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Kukuruzniks leerden vliegen. Daarnaast zijn er brieven van een jonge moeder aan haar verongelukte echtgenoot. Aanvankelijk begrijpt Noa niet waarom haar liefdevolle maar zwijgzame vader zo geïnteresseerd was in deze vrouwen die de conventies van hun tijd tartten. Door de bestudering van zijn nalatenschap ontdekt ze dat hierin het raadsel van haar familiegeschiedenis ligt, een geschiedenis die ook haar diep heeft beïnvloed. De roman biedt een rijke en zorgvuldig gecomponeerde verkenning van moed en veerkracht, en de kunst om in het donker te leren kijken. Goldschmidt, die als theaterdocent werkte en eerder boeken publiceerde over haar Joodse familiegeschiedenis, heeft met deze roman haar eerste werk bij Meulenhoff geschreven.