Kazimierz Orłoś Libros

Zbiór opowiadań Kazimierza Orłosia napisanych w latach 1968-1972.

Výbor z Orłośových próz byl uspořádán tak, aby českému čtenáři co nejvíce přiblížil život polské společnosti ve druhé polovině minulého století. Autor barvitě líčí osudy svých hrdinů na pozadí měnící se historické skutečnosti od nástupu komunistického režimu až do jeho neslavného konce. Podobnost mnohých událostí a jevů v nás vyvolává dojem, že jsme svědky čehosi známého, co už jsme kdysi prožili. Přestože se autor snaží zobrazit měnící se životní styl a kritéria hodnot střídajících se generací nestranně a bez zbytečného moralizování, zůstává pro něj nejdůležitějším problémem otázka dobra a zla. Podle jeho slov jsou to povídky o stalinismu a jeho obětech, o oklamaném svědomí a pokřivených dějinách, ale i o mládí a nevinnosti, o kráse přírody a neopakovatelném kouzle vzpomínek. V posledních dvou povídkách se zabývá nejpalčivějším problémem polské současnosti - alkoholismem a bezvýchodností života mladých lidí na okraji společnosti. Orłoś zaujme především svým vypravěčským uměním, díky němuž přečtete jeho povídky jedním dechem.

Piękna opowieść obyczajowo-historyczna i miłosna, ukazująca różnorodność uczuć oraz napięcia między bohaterami. Pełna nieoczekiwanych zwrotów akcji, suspensu i zagrożeń, historia dotyczy losów nietypowej rodziny inteligenckiej po drugiej wojnie światowej. Rodzice kilkuletniego Tomka brali udział w Powstaniu Warszawskim; ojciec jest w więzieniu, a matka, obawiając się uwięzienia, odwozi synka do dziadka na Mazury. Starszy pan, przedwojenny pułkownik, uciekł tam od niekochanej żony i władzy ludowej, kupując gospodarstwo i żyjąc w małej społeczności. Warunki życia są trudne, ponieważ pułkownik, człowiek z zasadami, walczy z kłusownikami i ubowcami, narażając się na niebezpieczeństwo. Mimo to, z każdej sytuacji zagrożenia można znaleźć dobre wyjście. Wnuk coraz bardziej wkracza w to życie, poznaje naturę, ludzi, uczy się jeździć konno i pomaga dziadkowi. Narracja jest tradycyjna, ale Orłoś tworzy atmosferę tajemniczości, a postacie są nieprzewidywalne. Klimat opowieści oraz opis powojennej rzeczywistości z perspektywy inteligenta, który stara się zapewnić wnukowi stabilizację, są niezwykłe. Książka jest pięknie napisana, pełna dobra i ciepła, uwrażliwiająca na niezwykłość życia, a jednocześnie ukazująca dramatyczne napięcia w trudnych czasach.