Lidia Ostałowská Orden de los libros (cronológico)

Znakomite romskie portrety Lidii Ostałowskiej, po kilkunastu latach od pierwszego wydania, wciąż pozostają aktualne. Niestety, sytuacja Romów nie uległa poprawie, a w wielu przypadkach pogorszyła się. Żadne z postkomunistycznych państw nie wypracowało skutecznego modelu współistnienia z mniejszością romską, która, na co dzień niewidoczna, przypomina o sobie głównie w kontekście alarmujących wydarzeń, takich jak deportacje czy zakazy żebrania. Książka ukazuje złożoność środowiska romskiego, uwzględniając mentalność gadziów oraz tożsamość narodową państw, w których żyją Romowie z różnymi paszportami. Ostałowska podkreśla, że przyszłość Romów powinna być w ich rękach, a nie w rękach gadziów. Jej reportaże, pełne pasji i humanizmu, odsłaniają fascynującą rzeczywistość Romów, ich marzenia i tragedie, unikając fałszywej sentymentalności. Książka jest nie tylko dokumentem społecznym, ale także głosem ludzi, którzy zasługują na zrozumienie i szacunek. To mistrzowskie dzieło, które warto przeczytać, aby dostrzec Romów jako współobywateli, a nie tylko outsiderów.

Výjimečná publikace věnující se nejen šoa. Pojednává o osudu Židů za války, ale také Romů, a věnuje se též potrestání viníků. Ústředním a titulním motivem je osud brněnské rodačky Diny Gottliebové-Babbitt (1923–2009), která byla deportovaná z Terezína do rodinného lágru v Auschwitz-Birkenau. Válku přežila díky tomu, že pořizovala přímo pro Mengeleho věrné portréty-akvarely vězněných Romů, které chtěl použít pro svoji pseudovědeckou práci. Od této linie ovšem vede nespočet odboček, věnovaných osudu Romů a Židů před a po holokaustu. Polský originál – Farby Wodne (2011) – byly nominovány na prestižní ceny Nike nebo Ryszarda Kapuścińského.